Sağlıklı Böbrekler, Rahat Çişler

Üroloji & Nefroloji

Can dostlarımızın böbrek yetmezliği, mesane taşları, steril sistitler ve erkek kedilerde acil üretra tıkanıklığı şikayetlerini, en modern nefrolojik tahlil ve kateter yöntemleriyle çözüyoruz.

Veteriner Ekokardiyografi

Üroloji ve Nefroloji Nedir ve Neden Hayati Önem Taşır?

Böbrekler ve idrar yolları, kedi ve köpeklerin vücudundaki toksik metabolik atıkların süzülmesini, sıvı-su dengesinin korunmasını ve elektrolit düzeylerinin ayarlanmasını sağlayan hayati boşaltım sistemidir. Nefroloji, böbrek dokusu ve süzme birimlerinin hastalıklarıyla (akut veya kronik böbrek yetmezliği) ilgilenirken; Üroloji ise idrar boruları (üreterler), idrar torbası (mesane) ve dış idrar kanalı (üretra) hastalıklarını (idrar taşları, sistit, enfeksiyonlar ve tıkanıklıklar) kapsar.

Bu sistemdeki en küçük bozulma, vücutta toksik maddelerin (üre, kreatinin) hızla birikmesine ve ölümcül üremik şok tablolarına neden olur. Özellikle alt idrar yolu hastalıkları (sistit, kum dökme) dostlarımızın tuvalet alışkanlıklarını bozarak büyük acılar çekmelerine yol açar. Birimimizde, erken aşamada teşhisi sağlayan idrar analizleri (mikroskobik sediment, dansite, pH), böbrek ultrasonları ve acil üretra tıkanıklığı açma protokolleriyle dostlarımızın boşaltım sağlığını koruyoruz.

Dostunuzda aşağıdaki tuvalet ve idrar alışkanlıklarında değişiklikler gözlemliyorsanız,
vakit kaybetmeden ürolojik kontroller yaptırmalısınız:

  • İdrar Kesesi Dışına Tuvalet Yapma
    Özellikle kedilerin kum kabı dışına, koltuklara veya başka bir yere idrar yapması (sistit ağrısı işareti).
  • İdrarda Kan Görülmesi (Hematüri)
    İdrarın pembe, çay rengi veya doğrudan taze kanlı olarak çıkması.
  • Genital Bölgeyi Sürekli Yalama
    İdrar kanalındaki yanma ve ağrıyı dindirmek amacıyla cinsel organını sürekli temizlemeye çalışması.
  • İdrar Yaparken Acıyla Miyavlama / Havlama
    Tuvalet yaparken zorlanma (strangüri), ses çıkarma ve kambur durma hareketi.
  • Sık Sık Tuvalete Gitme ama Az İdrar Yapma
    İdrar torbasında yangı nedeniyle sürekli doluluk hissi duyulması (pollaküri).
  • Hayati Tıkanıklık (Hiç İdrar Çıkaramama)
    Ikınmasına rağmen damla bile idrar çıkaramaması. Bu durum 24 saat içinde ölüme neden olabilen acil bir tablodur!

Su Kaplarının Çeşitliliği ve Dağıtımı: Evin farklı odalarına geniş cam veya seramik su kapları koyun.
Kediler mamalarının hemen yanındaki suları içmeyi sevmezler; su kaplarını mama kabından en az
1-2 metre uzağa yerleştirin.

Konserve Yaş Mama Desteği: Yaş mamaların su oranı %80 civarındayken kuru mamalarda bu oran %10’dur.
Veteriner Hekiminize danışarak haftada en az 2-3 kez kaliteli yaş mama vermek, idrar yoğunluğunu (dansite)
azaltarak kristal oluşumunu engeller.

Stres Kontrolü (Özellikle Kedilerde): Kediler steril sistiti (FIC) stres nedeniyle geliştirir. Evdeki kum kabı sayısı
her zaman kedi sayısından 1 fazla olmalıdır. Kum kabını evin en tenha, sessiz yerine koyun.

Kilo ve Hareket: Kilolu ve tembel kedi-köpekler daha az idrara çıkarlar. İdrarın mesanede uzun süre beklemesi
kristallerin taşa dönüşmesine yol açar. Oyuncaklarla dostumuzu hareketlendirerek idrar yapma sıklığını artırın.

Acil Durum: Erkek Kedilerde İdrar Kanalı Tıkanması (FLUTD)

Erkek kedilerin anatomik olarak idrar kanalları (üretra) dişilere göre çok daha dar ve uzundur. Mesanede oluşan kum taneleri, mukus tıkaçları veya küçük taşlar, erkek üretra kanalını kolayca tıkayabilir. Kanal tıkandığında, idrar mesanede birikmeye devam eder. Geriye doğru basınçla böbrekler süzme işlemini durdurur ve vücutta üre, potasyum hızla yükselir.

Potasyumun kritik seviyeleri aşması kalp ritmini bozarak ani kalp durmalarına (potasyum zehirlenmesi) yol açar. Ayrıca mesane patlama riski doğar. Bu durum 24-48 saat içinde tedavi edilmezse ölümcüldür. Polikliniğimizde bu acil tablolarda, hastamızı sakinleştirip hafif anestezi altında özel kayganlaştırıcı jeller ve ultra ince üreteral kateterler kullanarak tıkanıklığı açıyoruz. Mesaneyi yıkayıp böbrekleri korumak amacıyla serum tedavisi uyguluyor ve hastamızı yoğun bakımda gözetim altında tutuyoruz. Tıkanıklık tekrarladığında ise cerrahi olarak idrar kanalının dişi kedi gibi genişletilmesi (Perineal Uretrostomi) operasyonunu başarıyla uyguluyoruz.

Boşaltım sistemi rahatsızlıklarında doğru tedaviyi seçebilmek için uyguladığımız özel tahlil adımları:

Sistosentez ile İdrar Alımı: Steril idrar kültürü yapabilmek için, ultrason eşliğinde karın duvarından direkt idrar kesesine
ince bir iğneyle girerek idrar çekeriz. Bu işlem tamamen acısızdır ve dış bulaşmaları elediği için en güvenli idrar alma yöntemidir.

Tam İdrar Tahlili (TIT): İdrarın dansitesi (yoğunluğu – böbrek yetmezliği göstergesi), pH değeri, proteinüri varlığı ve mikroskobik
incelemesinde kristallerin türü (struvit mi, kalsiyum oksalat mı?) saptanır.

SDMA Böbrek Testi: Kandaki bu biyobelirteç sayesinde, böbrek yetmezliğini %75 hasarı beklemeden, henüz %25-40 hasardayken
çok erken aşamada yakalarız.

Üroloji & Nefroloji Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Genellikle hayır. Evcil hayvan sahipleri bunu bir “yaramazlık” veya “protesto” olarak algılayabilir; ancak kediler sistit veya idrar yolu taşı nedeniyle çiş yaparken şiddetli ağrı duyarlar. Bu ağrıyı kum kabıyla ilişkilendirirler ve kum kabına girmekten korktukları için parkeye, yatağa veya yumuşak kıyafetlerin üzerine çiş yaparlar. İlk yapılması gereken, sistit veya idrar taşını ekarte etmek için idrar tahlili ve ultrason çektirmektir.

Kesinlikle hayır. Sistosentez, ultrason rehberliğinde çok ince ve esnek iğnelerle saniyeler içinde gerçekleştirilir. Can dostumuz aşı olmasından daha fazla bir acı hissetmez. Vajinal yoldan kateter sokulmasına göre çok daha acısız ve en önemlisi dışkı veya deri bakterilerinin idrara bulaşmasını önleyen en steril yöntemdir.

İdrar kristallerinin türüne göre bu mümkündür. Örneğin Struvit taşları, idrarın pH değerini asitleştiren özel reçeteli mamalar ve ilaçlar yardımıyla mesane içinde eritilebilir. Ancak Kalsiyum Oksalat taşları mamalarla veya ilaçlarla erimezler. Eğer bu taşlar idrar kanalını tıkıyorsa veya mesanede sürekli kanama ve yaralanma yaratıyorsa cerrahi ameliyatla (sistotomi) çıkarılmaları gerekir.

Maalesef kronik böbrek yetmezliği, böbrek hücrelerinin geri dönüşümsüz olarak hasar görmesidir ve tam şifası yoktur. Ancak erken teşhisle başlanan özel böbrek koruyucu mamalar, fosfor bağlayıcı takviyeler, kan basıncı kontrolü ve hekim gözetiminde yapılan periyodik sıvı (serum) terapileri ile böbreklerin kalan sağlam kısımları korunarak hastalığın ilerlemesi yıllarca durdurulabilir.

Dostunuz sürekli kum kabına veya tuvalet alanına gider, ıkınma pozisyonu alır, acıyla sesler çıkarır ancak hiç idrar yapamaz ya da sadece birkaç damla kanlı sıvı damlatır. Karnı gergin ve ellediğinizde aşırı tepki verir. Tıkanıklık uzadıkça halsizlik ve kusma başlar. Bu belirtileri gördüğünüz an tıbbi bir acil durumdur, hemen polikliniğimize getirmelisiniz.

Özellikle taş veya kum nedeniyle sürekli (yılda 3-4 kez) idrar yolu tıkanması yaşayan erkek kedilere uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Ameliyatla erkek kedinin dar olan dış idrar kanalı kesilip dişi kedilerinki gibi kısa ve geniş hale getirilir. Bu operasyondan sonra kediler artık tıkanmaz, oluşan taş veya kumları zorlanmadan dışarı atabilirler.

FIC (Feline İdiyopatik Sistit), kedilerde görülen ve idrar kesesinde hiçbir bakteri bulunmayan steril bir iltihaplanmadır. Nedeni tamamen strese bağlı olarak mesanenin koruyucu mukoza tabakasının (GAG tabakası) incelmesidir. İdrar, çıplak kalan mesane duvarını yakarak sistit ağrısı oluşturur. Bakteri olmadığı için antibiyotikler işe yaramaz; stres giderici, ıslak mama diyetleri ve mesane koruyucu GAG takviyeleriyle tedavi edilir.