Sağlıklı Nesiller, Güvenli Doğumlar
Dişi kedi ve köpeklerin üreme sağlığı, gebelik takipleri, güç doğum (distosi) müdahaleleri, güvenli sezaryen operasyonları ve acil rahim iltihabı (pyometra) tedavilerini modern tıbbi donanımla yönetiyoruz.
Ultrason & Hormon Testi
Üreme Sağlığı ve Doğum Bilimi
Kedi ve köpeklerde üreme sistemi hastalıkları ve gebelik süreçleri, kendine özgü hormonal dengeler ve anatomik yapılar nedeniyle hassas bir uzmanlık gerektirir. Jinekoloji ve Reprodüktif Veteriner Tıp, dişi can dostlarımızın ergenlikten yaşlılık dönemine kadar geçen süredeki üreme organı hastalıkları, kızgınlık düzensizlikleri ve hormonal dengesizlikleri ile ilgilenirken; Obstetrik (Doğum Bilimi) ise sağlıklı gebelik yönetimi, yavru gelişim takibi ve kritik doğum anı müdahalelerini kapsar.
Kısırlaştırılmamış kedi ve köpeklerde yaş ilerledikçe rahim ve meme dokusu üzerinde baskı kuran hormonlar, hayatı tehdit eden meme tümörlerine veya rahim iltihaplanmalarına (pyometra) zemin hazırlar. Ayrıca planlı gebeliklerde doğum anının yakından izlenmesi, hem anne adayının hem de doğacak yavruların hayatta kalması için kritik öneme sahiptir. VetInternal bünyesinde, dişi dostlarımızın yaşam kalitesini korumak amacıyla gelişmiş görüntüleme ve laboratuvar altyapımızla hizmet veriyoruz.
Dostunuzda aşağıdaki belirtileri gözlemliyorsanız, altında yatan jinekolojik bir rahatsızlığı
ekarte etmek adına hekimlerimize başvurmalısınız:
Anne adayının gebelik süreci hem beslenme hem de psikolojik açıdan özenli bir yönetim gerektirir.
Sağlıklı yavrular ve stressiz bir doğum için hekimlerimizin tavsiyeleri:
Gebelik Dönemi Beslenmesi: Gebeliğin ilk 40 günü normal mamaya devam edilmeli, sonrasında ise yavruların
hızlı büyümesi nedeniyle protein ve kalsiyum içeriği zengin yavru (kitten/puppy) mamalarına geçiş yapılmalıdır.
Ultrasonografik Gebelik Muayenesi: Çiftleşmeden sonraki 25-30. günlerde yapılacak ultrason taraması ile
gebelik kesinleşir ve yavru kalp atışları kontrol edilir. Bu dönemde kesinlikle röntgen çekilmemelidir.
Yavru Sayımı (Radyografi): Gebeliğin 55. gününden sonra yavru kemiklerinin kalsifiye (kemikleşme) olmasıyla birlikte
çekilecek dijital röntgen sayesinde yavru sayısı net olarak belirlenir. Bu, doğum sırasında içeride
yavru kalıp kalmadığını anlamak için hayati önem taşır.
Stres ve Hareket Yönetimi: Hamilelik sürecinde anne adayı ağır egzersizlerden ve stresten uzak tutulmalı,
doğum için evin sakin bir köşesinde ona özel, korunaklı bir “doğum kutusu” hazırlanmalıdır.
Rahim iltihabı (Pyometra), kısırlaştırılmamış orta ve ileri yaşlı dişi kedi ve köpeklerde sık karşılaşılan, hormon bağımlı acil bir enfeksiyondur. Kızgınlık (östrus) dönemi sonrasında rahim duvarı kalınlaşır ve bakterilere karşı hassas hale gelir. Eğer çiftleşme gerçekleşmezse veya hormonal dengesizlik varsa, vajinadan giren bakteriler rahim içinde hızla çoğalarak rahim içinin iltihap dolmasına neden olur.
Pyometra iki şekilde görülebilir: Açık Pyometra durumunda vajinadan iltihaplı akıntı gelir ve teşhis daha kolaydır. Ancak rahim ağzının kapalı olduğu Kapalı Pyometra tablosunda dışarıya akıntı sızmaz; iltihap rahim içinde birikerek rahmi patlama noktasına getirir. Toksinlerin kana karışmasıyla (toksemi/sepsis) hasta hızla şoka girer ve böbrek yetmezliği şekillenir. Tedavisi, hastanın durumunun serumla stabilize edilmesinin ardından acil olarak rahim ve yumurtalıkların cerrahi olarak uzaklaştırılmasıdır (Ovaryohisterektomi). VetInternal cerrahi ekibimiz bu acil ameliyatları yüksek başarı oranıyla gerçekleştirmektedir.
Doğru üreme sağlığı takibi ve jinekolojik teşhisler için kullandığımız ileri tanı yöntemleri:
Ultrasonografi: Rahim kalınlaşması, rahim içi sıvı birikimi, erken gebelik teşhisi (25. günden itibaren) ve yavru canlılığının
(kalp atımlarının) izlenmesi ultrasonografi ile saniyeler içinde acısız olarak yapılır.
Progesteron Hormon Testi: Özellikle damızlık köpeklerde en uygun çiftleşme gününün belirlenmesi ve doğum zamanının
milimetrik olarak saptanması amacıyla kandaki progesteron seviyelerini poliklinik içi laboratuvarımızda hızlıca ölçüyoruz.
Vajinal Sitoloji: Vajinal sürüntü örneklerinin mikroskop altında incelenmesiyle, dişi dostumuzun kızgınlık siklusunun
hangi evresinde olduğu (östrus, diöstrus vb.) hücresel boyutta analiz edilir.
Dijital Radyografi (Yavru Sayımı): Doğuma birkaç gün kala çekilen röntgen filmi ile yavruların iskelet yapıları sayılır,
yavruların duruş pozisyonları ve anne kanalının genişliği analiz edilerek normal doğumun güvenliği değerlendirilir.
Evet, pyometranın altın standart ve kesin tedavisi rahim ve yumurtalıkların cerrahi olarak alınmasıdır (kısırlaştırma ameliyatı). Çok genç ve damızlık değeri yüksek hastalarda açık pyometra durumunda hormon tedavileri denense de, bu tedavilerin başarı oranı düşüktür ve bir sonraki kızgınlıkta hastalığın tekrarlama riski %80’in üzerindedir. Kapalı pyometrada ise ameliyat dışı hiçbir tedavi seçeneği yoktur, rahim patlamadan acil operasyon gereklidir.
Kedi ve köpeklerde ortalama gebelik süresi 58 ila 65 gün arasındadır (ortalama 63 gün). Gebelik teşhisi, çiftleşmeden sonraki 25. günden itibaren ultrasonografi ile güvenle konulabilir. Hekim eliyle karından yapılan muayene (palpasyon) ise 30. günden sonra yapılabilir ancak yavrulara zarar verme riski nedeniyle önerilmemektedir.
Yavru sayısının önceden bilinmesi, doğum sürecinin sağlıklı yönetilmesi için hayatidir. Doğum bitti sanılıp içeride yavru kalması annenin ölümüne neden olabilir. Gebeliğin 55. gününden sonra yavruların kemikleri tamamen geliştiği için çekilen dijital röntgen yavrulara veya anneye hiçbir zarar vermez. Radyasyon dozu modern cihazlarda minimum seviyededir.
Distosi, annenin yavruları kendi gücüyle dışarı çıkaramaması durumudur. Güçlü doğum sancılarının başlamasından sonra 2 saat geçmesine rağmen yavru doğmaması, vajinal kanaldan koyu yeşil/siyah bir akıntı gelmesi (plesantanın ayrıldığını gösterir), yavrular arası sürenin 4 saati aşması veya annenin aşırı halsiz düşmesi durumunda acil veteriner müdahalesi ve çoğunlukla sezaryen ameliyatı gereklidir.
Çiftleşmeyen dişi köpeklerde (bazen kedilerde), kızgınlık dönemi bittikten 6-8 hafta sonra hormonal dengesizlik nedeniyle vücudun kendini gebe sanması durumudur. Meme bezleri büyür, süt gelir, oyuncakları yavrusu gibi koruma, yuva hazırlama gibi annelik davranışları gösterir. Hafif vakalarda oyuncakların uzaklaştırılması ve diyet yönetimi yeterliyken, şiddetli olgularda hormon baskılayıcı ilaçlar kullanılır. Kalıcı çözüm ise hastanın kısırlaştırılmasıdır.
Genel olarak ilk kızgınlık döneminden önce (6-8 aylık yaşta) kısırlaştırma önerilmektedir. Erken dönemde yapılan kısırlaştırma ameliyatları, ilerleyen yaşlarda meme tümörü riskini neredeyse sıfıra indirmekte, rahim iltihabı (pyometra), yumurtalık kistleri ve rahim kanseri gibi hayati jinekolojik hastalıkların oluşma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaktadır.
Evet, modern anestezik gazlar ve hızlı cerrahi teknikler sayesinde sezaryen sonrasında anne çok kısa sürede uyanır. Yavruların ve annenin narkoz etkisi tamamen geçtikten sonra (genellikle klinikten taburcu edilmeden önce) ilk emzirme hekim gözetiminde başlatılır. Anne sütündeki ilk ağız sütü (kolostrum) yavruların bağışıklığı için hayati önem taşır.