Yumuşacık ve Parlak Tüyler

Dermatoloji
Deri ve Tüy Sağlığı

Can dostlarımızın bitmek bilmeyen kaşıntılarını, tüy dökülmelerini, uyuz ve mantar problemlerini özel deri analizleri ve alerji testleriyle teşhis ediyoruz. Huzurlu uykular, sağlıklı patiler!

Veteriner Ekokardiyografi

Veteriner Tıpta Dermatoloji (Deri ve Tüy Sağlığı) Nedir?

Deri, tıpkı bizde olduğu gibi kedi ve köpeklerin vücutlarındaki en büyük organdır. Onları dış dünyadaki mikroplardan, fiziksel yaralanmalardan ve ısı değişimlerinden koruyan devasa bir kalkan görevi görür. Kürkteki dökülmeler, deride kızarıklık, kepeklenme, yara oluşumu, kötü koku veya dostumuzun sürekli kendini tırmalaması/yalaması, bu koruyucu kalkanda bir sorun olduğunun habercisidir. Dermatoloji, kedi ve köpeklerin deri, tüy, tırnak ve dış kulak yolu hastalıklarını inceleyen bir tıp dalıdır.

Evcil hayvan sahipleri arasında sürekli kaşınma veya yalama hareketleri bazen sadece bir “temizlik” rutini sanılabilir. Ancak kaşıntı, can dostlarımızın hayat kalitesini düşüren, onları strese sokup uykusuz bırakan ciddi bir semptomdur. Polikliniğimizde, dermatolojik rahatsızlıkları mikroskobik incelemeler (deri kazıntıları, trikogram, sitoloji), mantar kültürleri ve hassas alerji testleri yardımıyla çözüme kavuşturuyor; kaşınan patileri huzurlu günlerine geri döndürüyoruz.

Kedi ve köpeklerde tüy dökülmesi ve kaşıntıya yol açan başlıca dermatolojik faktörler şunlardır:

1. Parazitler (Pireler ve Uyuz Mite’ları)

Gözle görülmeyen mikroskobik uyuzlar (Demodex, Sarcoptes, Otodectes/kulak uyuzu) ve pire alerjileri en yaygın akut kaşıntı nedenidir.

2. Alerjiler (Atopi ve Gıda Alerjileri)

Evdeki toz akarları, polenler veya yediği mamanın içindeki proteinler (tavuk, sığır vb.) nedeniyle oluşan kronik alerjik egzamalar.

3. Mantar Enfeksiyonları (Ringworm)

Özellikle kedilerde halka şeklinde dairesel tüy dökülmeleri ile seyreden ve insanlara da bulaşabilen (zoonoz) mantar sporları.

4. Hormonal Dengesizlikler (Alopesi)

Tiroid bezinin yavaş çalışması veya Cushing sendromu gibi hormonal bozukluklara bağlı kaşıntısız simetrik tüy kayıpları.

Düzenli Taramalar: Haftada en az 2-3 kez tüy tipine uygun fırçalarla dostunuzu tarayın. Düzenli tarama ile
ölü tüyleri uzaklaştırır, kan dolaşımını hızlandırır ve derinin doğal yağlarının yayılmasını sağlar.

Omega 3 & 6 Yağ Asitleri: Somon yağı veya keten tohumu bazlı Omega takviyeleri cilt bariyerini güçlendirerek
tüy dökülmesini azaltır ve kürke harika bir parlaklık kazandırır. Takviye kullanmadan önce Veteriner Hekiminize danışın.

Yıkama Sıklığı ve Doğru Şampuan: Kedinizi ve köpeğinizi kendi kullandığınız şampuan, saç kremi veya
buna benzer ürünlerle ile asla yıkamayın! Cilt pH değerleri insanlardan çok farklıdır. Veteriner Hekimimizin önereceği
şampuanları tercih edin ve çok sık yıkamaktan kaçının.
Pati Nem Kontrolleri: Özellikle köpeklerde kışın soğuk asfaltlar, yazın ise sıcak kumlar pati yastıklarını kurutur ve çatlatır.
Haftada bir kez pati yastıklarını kontrol ederek veteriner onaylı nemlendirici wax kremler sürün.

Dermatolojik Teşhiste Kullandığımız Tanı Yöntemleri

Bir cilt hastalığını tedavi edebilmenin ilk kuralı, doğru etkeni mikroskop altında görerek saptamaktır. Kulaktan dolma “mantar ilacı” veya
alerji şampuanı” kullanımı, iyileşmek yerine cildin yapısını daha da bozar. Laboratuvarımızda şu tanı metotlarını kullanıyoruz:

Deri Kazıntı Analizi

Derinin üst katmanından veya tüy foliküllerinden (Demodex uyuzu tespiti için deriyi hafifçe sıkarak derin kazıntı) alınan kazıntılar mikroskopta incelenerek uyuz mite’ları aranır.

Trikogram

Çekilen birkaç tüyün kök yapısı incelenerek dökülmenin hormonal mi, alerjik mi yoksa mantar sporlarından mı kaynaklandığı saptanır.

Mantar Kültürü (DTM)

Şüpheli bölgeden alınan tüyler özel besiyerlerine ekilerek 10-14 gün boyunca mantar kolonilerinin üremesi takip edilir; rengi değişen agar plakları mantarı kesinleştirir.

 

Geçmişte alerjik atopi yaşayan kedi ve köpekler kortizon içeren ilaçlarla tedavi edilmeye çalışılırdı. Ancak kortizonun böbrek üstü bezlerine ve böbreklere verdiği uzun vadeli hasarlar oldukça fazladır. Kliniğimizde alerji tedavisinde yeni nesil uygulamaları tercih ediyoruz:

Cytopoint (Monoklonal Antikor): Köpeklerde kaşıntı sinyallerini beyne taşıyan proteinleri (IL-31) bloke eden özel bir enjeksiyondur.
İçinde kortizon barındırmaz, karaciğere yük bindirmez ve tek bir aşı kaşıntıyı 4-8 hafta boyunca tamamen keser.

Apoquel Tablet Tedavisi: Cilt yangısını hücre düzeyinde baskılayan, kaşıntıyı saatler içinde durduran modern alerji kontrol hapları.

Hipoalerjenik Diyet Yönetimi: Gıda alerjilerinde hidrolize edilmiş protein içeren (vücudun alerji olarak algılayamayacağı kadar
küçük parçalanmış) özel mamalarla eliminasyon diyetleri.

Dermatoloji Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Patilerin sürekli yalanması ve ısırılması evcil hayvanlarda kaşıntının (genellikle gıda veya çevre alerjisinin) en tipik belirtisidir. Alerjenler patilerdeki cildi kurutur ve kaşındırır. Ayrıca ıslak kalan patilerde ikincil olarak mantar ve bakteri enfeksiyonları gelişerek kaşıntı döngüsünü daha da artırır. Dermatolojik olarak muayene edilmesi gerekir.

Deri kazıntısı işlemi can yakıcı bir işlem değildir. Uyuz mite’ları aramak için lezyonlu derinin en üst ölü tabakası steril bir bistüri ucuyla hafifçe kazınır. Sadece cildi kazırken hafif bir gıdıklanma veya küçük bir kızarıklık oluşur. Herhangi bir anestezi veya dikiş gerektirmeyen, saniyeler süren mikroskobik bir numune alma işlemidir.

Evet. Kedi ve köpeklerde görülen mikrosporum ve trikofiton türü mantar sporları zoonozdur, yani yakın temas halinde insanlara da bulaşabilir. Özellikle çocuklarda, yaşlılarda veya bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde deride dairesel kızarıklık ve kaşıntılara yol açar. Bu nedenle dostumuzda mantar şüphesi varsa hızlıca tedavi edilmeli ve hijyen önlemleri artırılmalıdır.

Cytopoint bir kimyasal ilaç değil, hedefe yönelik biyolojik bir antikordur. Vücuttan doğal protein yıkım yollarıyla atıldığı için karaciğere veya böbreklere hiçbir zarar vermez. Yavru köpeklerde, yaşlı veya kronik iç organ yetmezliği çeken hastalarda bile güvenle kullanılabilir. Bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur.

Mevsimsel tüy dökülmeleri genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında tüm vücuttan genel olarak dökülen tüyler şeklindedir ve deride çıplaklık oluşturmaz. Ancak bölgesel (dairesel veya yamalar halinde) dökülmeler varsa, dökülen cildin altı kızarık, kepekli, yara kaplı ise ve yoğun kaşıntı eşlik ediyorsa bu mevsimsel değil, dermatolojik bir hastalıktır.

Evet, normal değildir ama gıda alerjisinde sık rastlanan bir durumdur. Yeni mamanın içindeki bir protein kaynağı (tavuk, sığır eti, kuzu eti vb.) dostumuzun bağışıklık sistemi tarafından bir tehdit olarak algılanırsa, vücut deride yoğun bir alerjik reaksiyon (egzama) ve kaşıntı başlatır. Hekim kontrolünde hipoalerjenik mamaya geçilmesi gerekebilir.

Evet, yapıyoruz. Atopik dermatit şüphesi olan hastalardan aldığımız kan örneklerini dış referans laboratuvarımıza göndererek, dostumuzun hangi polenlere, otlara, ev tozlarına veya gıda proteinlerine karşı IgE antikoru ürettiğini ölçen geniş alerji paneli tahlilleri gerçekleştiriyoruz. Çıkan rapora göre ev ortamı düzenlenir veya duyarsızlaştırma aşı tedavisi planlanır.