Dolaşım Sistemi Cerrahisi
Can dostlarımızın doğumsal kalp-damar anomalilerini (PDA), karaciğer şantlarını (PSS) ve ağır damar yırtıklarını, en hassas mikro cerrahi ligasyon teknikleriyle onarıyoruz.
Mikroskobik Ligasyonlar
Kalp ve Damar Operasyonları
Kardiyovasküler Cerrahi; kalbi besleyen büyük damarları, akciğer atardamar bağlantılarını ve karın boşluğundaki büyük portal dolaşım anormalliklerini cerrahi yolla tedavi eden ileri cerrahi branştır. Kedi ve köpeklerde bu operasyonlar, milimetrik dokuları görebilmek için büyüteçli gözlükler (loop) ve saç teli inceliğinde cerrahi aletler kullanılan, referans hekim sevk düzeyindeki en komplike mikro cerrahi girişimlerdir.
Damar ameliyatlarının en sık uygulandığı durumlar, doğuştan gelen ve yavru yaşlarda kalp yetmezliğine yol açan PDA (Patent Ductus Arteriosus) damar kapatma operasyonları ile karaciğere gitmesi gereken kirli kanın vücuda sızmasına neden olan PSS (Portosistemik Şant) cerrahileridir. Bu hassas operasyonlarda kanama riskleri çok yüksek olduğu için ameliyathanemizde kan transfüzyon ünitemiz (kan bankası) her an kullanıma hazır bulundurulur.
Klinik damar cerrahisi birimimizde başarıyla gerçekleştirdiğimiz operasyonlar şunlardır:
Karaciğer şantı teşhisi alan veya ameliyat sonrası nekahet dönemindeki can dostumuz için
evde uygulayabileceğiniz hayati ve pratik ipuçları:
Protein Kısıtlaması (Diyet): Şantlı köpeklerde karaciğer kandaki amonyağı temizleyemez. Amonyak seviyesinin yükselmesi
beyne zarar verir (hepatik ensefalopati). Bu nedenle dostumuza kesinlikle yüksek proteinli etler, salam, sosis vermeyin;
hekimimizin önereceği karaciğer koruyucu l/d diyet mamaları kullanın.
Laktüloz Şurubu Uygulaması: Hekimimizin reçete edeceği laktüloz şurubu, bağırsaklardaki amonyağı tuzaklayarak
dışkıyla atılmasını sağlar ve zehirlenmenin önüne geçer. Saatlerini aksatmadan şurubu verin.
Kafa Dayama Belirtisine Dikkat (Acil): Dostumuz yemeğini yedikten sonra sersemliyor, kendi etrafında dönüyor veya
kafasını duvara yaslayıp öylece bekliyorsa (head pressing), amonyak düzeyi
beyne zarar verecek kadar yükselmiş demektir. Hemen bizi arayın.
Yoğun Ameliyat Sonrası Takip: Ameliyat sonrasında şant damarının ameroid ring ile yavaşça kapanması 4-6 hafta sürer.
Bu süreçte dostumuz ağır egzersizlerden kaçınmalı ve sakin dinlenmelidir.
Yavru kedi ve köpekler anne karnındayken, akciğerleri hava almadığı için kanı akciğerlerden bypass eden geçici bir damar köprüsü (ductus arteriosus) bulunur. Normalde bu damar, yavru doğup ilk nefesini aldıktan sonraki ilk birkaç gün içinde kendiliğinden kapanmalıdır. Ancak bazı yavrularda bu damar açık kalır; buna PDA denir.
PDA açık kaldığında, aortadaki temiz kanın büyük bölümü akciğer atardamarına geri sızar. Akciğerler ve sol kalp odacıkları aşırı kanla yüklenir. Kalp dinlemesinde “makine üfürümü” şeklinde tipik bir ses duyulur. Eğer yavru ilk 1 yıl içinde ameliyat edilmezse, kalp kası aşırı büyür ve geri dönüşümsüz kalp yetmezliğine bağlı olarak yavruyu erken yaşta kaybederiz. Ameliyatta göğüs kafesini açarak bu açık damar köprüsünü cerrahi ipliklerle bağlayıp kapatırız (ligasyon). Ameliyattan hemen sonra kalbin yükü normale döner ve yavru tamamen normal, sağlıklı bir ömür sürebilir.
Portosistemik Şant (PSS), bağırsaklardan emilen kirli kanın karaciğere uğrayıp temizlenmesi gerekirken, hatalı bir şant damarı nedeniyle doğrudan sistemik dolaşıma karışarak vücudu (özellikle beyni) zehirlemesidir. Genellikle Maltipoo, Yorkie, Pug gibi küçük ırklarda doğumsal olarak görülür.
Ameroid Ring Cerrahisi: Şant damarını ameliyatta aniden bağlayıp kapatmak, karaciğer damar basıncını (portal tansiyon) fırlatarak hastanın ölümüne neden olur. Bu yüzden ameliyatta şant damarının üzerine dışı metal, içi ise sıvı emdikçe şişen özel bir kazein halkası (Ameroid Ring) yerleştiririz. Bu halka vücut sıvılarını emerek 4 ila 6 hafta içinde damarı yavaş yavaş tıkar. Karaciğer yeni basınca adapte olur ve şant dikişsiz, ağrısız bir şekilde güvenle kapatılmış olur.
Diyet tedavisi ve şuruplar amonyak üretimini azaltarak geçici bir rahatlama sağlar; ancak şant damarı açık kaldığı sürece karaciğer küçülmeye (atrofiye) devam eder ve toksinler vücuda sızar. Dostumuz yaşlandıkça nöbet geçirme sıklığı artar ve ömrü kısalır. Kalıcı ve kesin tedavi, şant damarının cerrahi olarak (Ameroid ring yardımıyla) kapatılmasıdır. Ameliyat sonrası karaciğer normal boyutuna ulaşır.
Göğüs kafesi açılarak yapılan PDA ligasyon ameliyatı yaklaşık 45 ila 60 dakika sürer. Kalp yetmezliği henüz geri dönüşümsüz evreye girmemiş yavrularda, ameliyatın başarı oranı %95’in üzerindedir. Ameliyattan sonra yavru köpek tamamen normal, sağlıklı akranları gibi aktif bir ömür sürebilir.
Hayır, çıkarılmaz. Ameroid halka, dış halkası biyo-uyumlu titanyum materyalden üretilmiş, iç kısmı ise kazein özlü bir halkadır. Vücutta hiçbir reaksiyon veya alerji yaratmadığı için damarı kapattıktan sonra ömür boyu yerinde kalır. Geri çıkarılması için ikinci bir ameliyata gerek yoktur.
PDA teşhisi, renkli Doppler ekokardiyografi (EKO) ile akciğer damarından aortaya olan kan sızıntısının hızı ölçülerek kesinleşir. Karaciğer şantı (PSS) teşhisi için ise karın ultrasonografisiyle şant damarı aranır. Kesin teyit için kanda açlık/tokluk Safra Asitleri testi çalışılır veya kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) istenir.
Kardiyovasküler ameliyatlar geçiren hastalarımız, operasyon sonrası en az 48 saat boyunca kliniğimizin tam donanımlı yoğun bakım ünitesinde misafir edilir. Kan basınçları, kalp ritimleri ve karaciğer-böbrek değerleri anlık olarak takip edilir ve sürekli ağrı kesici infüzyonları (CRI) uygulanır.
Kan grubu tayini, kliniğimizde özel test kartları kullanılarak dakikalar içinde yapılır. Köpeklerde DEA (Dog Erythrocyte Antigen) sistemine, kedilerde ise A, B, AB sistemine bakılır. Nakil öncesi kan uyum kartlarımızla Cross-match (çapraz karşılaştırma) testi yaparak reaksiyon risklerini sıfıra indiririz. Bu sayede transfüzyon son derece güvenli gerçekleştirilir.
Evet. Karaciğer şantı olan yavrular, proteinleri sindirip vücutlarında kullanamadıkları için akranlarına göre çok küçük kalırlar ve kas kütlesi kazanamazlar. Ameroid ring ameliyatından sonra, kan karaciğerde normal temizlenmeye ve proteinler sentezlenmeye başlayınca yavru hızla kilo alır, kasları gelişir ve birkaç ay içinde normal gelişim düzeyine ulaşır.